Sacred Rest — Dr. Saundra Dalton-Smith: Dlaczego Zmęczenie Nie Zawsze Jest Kwestią Snu

„Odpoczynek nie jest dla słabeuszy. Wykrojenie przestrzeni na odpoczynek to praca. Znalezienie czasu na odpoczynek to ręce i nogi obietnic, które chcemy spełnić. Oznacza mówienie 'nie'. Oznacza stawianie sobie granic. Oznacza stawianie granic innym. Trzeba odwagi, żeby odpoczywać w społeczeństwie nastawionym na wyniki. Trzeba siły, żeby odejść od dobrego w pogoni za lepszym."

Jak wiecie, ostatnio czułam się przeciążona. Tak że „nie uniosę już nic więcej" i miałam „za mało many" — tak, to cytaty z gry Diablo, bo czułam się jak postać w grze RPG, która ma tak beznadziejne staty, że ledwo żyje i szybciej się męczy. Dlatego postanowiłam poczytać na ten temat, co doradzają eksperci.

I tu Dr Dalton-Smith pozytywnie zaskoczyła.

Teoretycznie informacje w tej książce są oczywiste. Ale jakoś dopiero kiedy Dr Dalton-Smith je opisała, pomyślałam: „Zaraz — to jest szokująca, oczywista prawda, a ignorowałam ją całe życie."

I nie jestem w tym sama. Jej TED talk ma miliony wyświetleń, pisali o niej Psychology Today, Fast Company, CNN Health i Prevention. Widocznie wielu z nas potrzebowało to usłyszeć.

Co mnie uderzyło najbardziej

Ona przechodziła przez dokładnie to samo co ja — i myślę, jak wiele z nas ciągle do przodu ciśniemy bez oddechu.

„Jestem osobą czynu. Jeśli nic nie robię, marnuję czas. Przynajmniej tak myślałam — aż kilka lat temu znalazłam się leżąc na podłodze, patrząc w górę na zadowoloną twarz mojego męża, który pytał: 'Co ty na litość boską robisz na podłodze?' Tylko jedna odpowiedź przyszła mi do głowy — płonę."

Poczułam to w kościach. Klątwa osoby czynu — jedziesz i jedziesz, aż ciało dosłownie kładzie cię na podłodze. I może właśnie „na starość" czas zadbać o siebie, zrównoważyć życie i dać sobie odpoczynek?

„Odpoczynek nie jest dla słabeuszy. Wykrojenie przestrzeni na odpoczynek to praca. Znalezienie czasu na odpoczynek to ręce i nogi obietnic, które chcemy spełnić. Oznacza mówienie 'nie'. Oznacza stawianie sobie granic. Oznacza stawianie granic innym. Trzeba odwagi, żeby odpoczywać w społeczeństwie nastawionym na wyniki. Trzeba siły, żeby odejść od dobrego w pogoni za lepszym."

Tak. Dokładnie tak. Odpoczynek wymaga więcej odwagi niż hustle.

Kluczowe odkrycie — 7 typów odpoczynku

Najważniejsza myśl, która zmieniła moją perspektywę: „Zrozumienie, jakiego typu odpoczynku ci brakuje, jest kluczowe dla przywrócenia równowagi."

Dr Dalton-Smith na podstawie lat rozmów z pacjentami odkryła, że „zmęczenie" to słowo opisujące wiele kompletnie różnych stanów — i musimy zrozumieć, od czego właściwie chcemy odpocząć.

Wyróżnia 7 typów:

• Fizyczny — Brakuje ci energii na wszystkie fizyczne zadania z listy.

• Mentalny — Czujesz, że nie nadążasz myślami. Irytuje cię lub frustruje myślenie o nadchodzącym dniu.

• Emocjonalny — Katrujesz się za najmniejszy błąd. Czujesz przygnębienie lub złość, kiedy myślisz o swoim życiu.

• Duchowy — Czujesz się bezradna, bez nadziei, w pułapce lub pokonana.

• Społeczny — Czujesz się samotna na świecie.

• Sensoryczny — Masz nadwrażliwość na głośne dźwięki i inne bodźce.

• Kreatywny — Przekonujesz samą siebie, że nie zasługujesz na dbanie o siebie.

Zatrzymaj się, spojrzyj w głąb siebie i posłuchaj

I myślę, że to jest kluczowe, żebyśmy się zatrzymali i zajrzeli w głąb siebie — czego tak naprawdę potrzebujemy. Spotkania z przyjaciółmi? Czy może właśnie poczytania książki w ciszy i wtulenia się w psa? A może spaceru po lesie? Czy jesteśmy przebodźcowani, zmęczeni fizycznie, psychicznie — czy może właśnie towarzysko i chcemy pobyć sami?

I bardzo podoba mi się, że autorka namawia nas, żebyśmy sami testowali, co na nas działa:

„Zastanów się, jak różne aktywności wpływają na twoje ciało. Substancje chemiczne uwalniane podczas aktywności mają wpływ na twoje mięśnie, układ nerwowy, krwionośny i oddechowy. Które aktywności dają ci energię? Jakie nawyki tworzą poczucie spokoju i relaksu? Postaraj się znaleźć to, co cię odbudowuje. Eksperymentuj z rodzajami aktywnego odpoczynku fizycznego, żeby zobaczyć, które dają głębszy poziom spokoju i dobrostanu."

To nie jest recepta jedna-dla-wszystkich. To zaproszenie, żebyś została naukowcem własnego odpoczynku.

Dr Dalton-Smith stworzyła nawet darmowy Rest Quiz, który pomoże ci zidentyfikować twój osobisty deficyt odpoczynku. Warto go zrobić przed lekturą — wtedy wszystko szybciej klika.

Można też skorzystać z proponowanej przez nią metody REST:

Metoda R-E-S-T

Autorka proponuje też konkretne narzędzie do pracy nad sobą — metodę R-E-S-T:

• R — Recognize (Rozpoznaj swoje ryzyko) — Zidentyfikuj, w którym obszarze odpoczynku masz deficyt. Bądź szczera ze sobą.

• E — Evaluate (Oceń swoją obecną sytuację) — Przyjrzyj się, gdzie jesteś teraz. Co robisz na co dzień? Co cię wyczerpuje? Co (jeśli cokolwiek) cię odbudowuje?

• S — Science (Nauka i badania) — Sprawdź, co mówią badania. Nie opieraj się na intuicji — testuj i obserwuj, jak twoje ciało i umysł reagują.

• T — Today's application (Zastosowanie na dziś) — Nie jutro, nie od poniedziałku. Co możesz zrobić dzisiaj, żeby zacząć odpoczywać w sposób, którego naprawdę potrzebujesz?

Podoba mi się prostota tego podejścia. Nie wymaga rewolucji — wymaga jednego małego kroku dzisiaj.

Najtrudniejsza część — granice

Autorka popycha nas też o krok dalej — żebyśmy stawiali granice:

„Twoje granice nie będą się podobać wszystkim. Granice z definicji są konfrontacyjne. To linie na twoim życiu pokazujące innym, jak daleko mogą się posunąć. To linie na piasku ujawniające, co tolerujesz, a czego nie. I to drogowskazy pomagające ci zobaczyć, kiedy zbaczasz z kursu i kiedy inni przestają respektować twoje ustalone limity."

I myślę, że to jest najważniejszy — i najtrudniejszy — etap na drodze do prawdziwego odpoczynku. Wiele z nas boryka się z tym problemem. Podajemy maskę tlenową przyjacielowi zamiast sobie, mimo że to kompletnie nielogiczne. Jedziemy na oparach absurdu zamiast zadbać o siebie najpierw — bo tego wymaga od nas społeczeństwo.

Pułapka „odpoczynek = wydawanie pieniędzy"

I założę się, że w zależności od tego, czego ci brakuje, wiele „standardowych" rozwiązań wcale nie pomoże. Ciepła kąpiel, impreza, podróż — możesz się poczuć jeszcze bardziej zmęczona po nich.

Bardzo się z tym identyfikuję! Byłam naprawdę zestresowana i zmęczona, a mimo że kocham podróże, myślałam: „Nie. Ostatnia rzecz, którą chcę robić, to jechać na wakacje." A to zazwyczaj pierwsza rzecz, która przychodzi do głowy, prawda?

I tutaj moja mała dygresja — bo to jest dokładnie to, co firmy chcące na nas zarobić zakodowały w naszych głowach. Wakacje, drogie luksusowe kosmetyki do kąpieli, weekendy w spa… Jakoś odpoczynek jest zawsze połączony z wydawaniem pieniędzy.

A co jeśli wcale nie musi? 😉 Zachęcam Was do zakwestionowania tego. Odpoczynek może być za darmo. Cisza. Spacer. Nierobienie niczego. Mówienie „nie". Bez kupowania czegokolwiek.

Jedyny minus

Mój jedyny problem z tą książką — za bardzo Christian edition jak dla mnie. 😅 Rozdziały zawierają cytaty z Biblii, a duchowy framework opiera się mocno na chrześcijaństwie. Ale ok — ogólny przekaz wykracza poza jakąkolwiek jedną wiarę, a praktyczne wskazówki mają sens niezależnie od twojego duchowego tła.

Moje osobiste wyzwanie

Po przeczytaniu Sacred Rest postanowiłam:

• Zidentyfikować mój deficyt odpoczynku — Którego z 7 typów mi brakuje? (U mnie teraz: sensoryczny i mentalny. Stąd ta cisza.)

• Eksperymentować z tym, co mnie odbudowuje — Jak sugeruje autorka, testować różne aktywności i naprawdę zwracać uwagę na to, jak się po nich czuję.

• Zakwestionować narrację „odpoczynek = wydawanie pieniędzy" — Odpoczynek może być za darmo. Spacer. Cisza. Przytulanie psa. Bez kupowania czegokolwiek. Wyjątek stanowią książki i gry planszowe! ;)

Jeśli czujesz się zmęczona/y, ale nie wiesz czym — ta książka może dać ci słownictwo, którego ci brakuje. Bo może to nie jest kwestia snu. Może to nie jest kwestia wakacji. Może potrzebujesz zupełnie innego rodzaju odpoczynku. 🌱

A Ty? Którego typu odpoczynku brakuje ci najbardziej? Daj znać w komentarzach!